Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam Bộ thể hiện bản sắc riêng của vùng sông nước (Phần 2)

(Tiếp Phần 1):

Nhà cổ trăm tuổi ở miền Tây

Nằm dưới chân cầu Ông Văn (thuộc ấp Bình An,  Đăng Hưng Phước, Chợ Gạo, Tiền Giang), nhìn bề ngoài ngôi nhà này không có vẻ gì là cổ kính nhưng vào trong ta mới thấy được nội thất đậm nét xa xưa của nền Kiến trúc nhà ở miền Tây Nam Bộ

Mặt tiền nhà ảnh hưởng bởi lối kiến trúc Tây phương, nhà có bậc tam cấp đi vào gian thảo bạt tương đối rộng. Ngôi nhà chính xây theo mô típ cũng khá truyền thống: nhà có 3 gian, 2 chái. Được biết thêm, nhà trên gồm 36 cột, nhà dưới gồm 20 cột, tất cả đều được làm bằng gỗ căm xe để chống chọi được với vấn đề mối mọt. Quan sát từ phíabên hông nhà cho thấy khung nhà được kết cấu theo kiến trúc nhà rường, tuy nhiên do cột nhà cao cho nên không gian phía trong cực kỳ thông thoáng. Hiện nay dàn cột kèo, xuyên trính, ốp quả và mái ngói vẫn còn khá nguyên vẹn. Tường gạch dày đến 30 cm, được xây 2 lớp, thêm cả cột gạch đỡ đầu kèo, nó chịu toàn bộ sức nặng của  cả mái nhà bao phủ trên một diện tích 500 m2.

Đặc biệt hơn, 2 chái được thiết kế giống như hành lang. Giữa nhà dưới với nhà trên có một sân thiên tĩnh vừa để gia chủ trồng hoa kiểng, lại vừa lấy ánh sáng. Nhà dưới có 3 cửa sổ quay ra 3 hướng khác nhau, không gian trở nên thoáng đãng hơn, hạn chế sự ẩm thấp  làm hư hại vật liệu bằng gỗ.

Bên cạnh đó, nhà trên cũng không sử dụng cửa gỗ truyền thống mà chỉ sử dụng một lớp vách tường ngoài . Đặc biệt là 3 cánh cửa chính làm bằng gỗ nguyên tấm . Thậm chí nó còn được xem là loại cửa của kiến trúc nhà của người Hoa bình dân.

Nhà thảo bạt lớn nhất vùng Tây Nam Bộ

Đứng từ ngoài nhìn vào, khách du lịch sẽ cảm nhận được sự uy nghiêm và bề thế, cho ta thấy gia chủ là một người rất giàu có. Khi đi vào bên trong, du khách bắt gặp cảm giác yên bình, sự thân thuộc do phong cách kiến trúc mang đậm chất Việt.

Mặt tiền của ngôi nhà còn gây ấn tượng mạnh mẽ với lối kiến trúc Tây phương  thông qua các chi tiết sau: những bức phù điêu đắp nổi được bày vẽ trang trí theo kiểu Phục hưng xuất hiện trên các cột, được trang trí thêm gạch men cao cấp của Nhật Bản. Vòm cửa uốn cong theo phong cách kiến trúc La Mã. Trên nóc nhà còn gắn bông sắt đặc trưng của Pháp, trông ngôi nhà rất hài hòa với loại ngói ngợp hình vảy cá.

Tuy vậy, khi bước vào bên trong ngôi nhà, thì lại có cảm giác thân thuộc và yên bình đến lạ do lối kiến trúc của nó đậm chất Việt Nam, thể hiện được sự mềm mại với từng đường nét chạm khắc vô cùng tinh xảo. Đặc biệt nhất là cách bài trí nội thất trong nhà cũng không thấy được bóng dáng của các loại ghế, chiếc bàn trang điểm với khung kiếng tráng thủy hay là tủ rượu, theo kiểu chũng ta thường thấy ở những ngôi nhà bị ảnh hưởng nền văn minh Pháp. Có thể nói rằng, đây là một ngôi nhà “trong cổ ngoài tân” vô cùng độc đáo.