Những kinh nghiệm của Singapore về mô hình chung cư cao tầng

Là một nưốc nằm ở vùng Đông Nam Á, tên gọi cũ là Nam Đảo nói lên vị trí đặc biệt của nó cũng như tình trạng khan hiếm đất đai ở đây. Singapore là nước duy nhất ở châu Á đã phủ kín đô thị lên toàn bộ 600km2 diện tích của mình với gần 100% dân số sốìig ở đô thị. Điều đó cũng nói lên sự cô’ gắng cúa Chính phủ cũng như nhân dân Singapore từ thòi kỳ sau thuộc địa với sự tiến hành hàng loạt các giai đoạn phát triển đô thị, nằm trong một chiến lược phát triển lâu dài.
Đô thị Singapore có nguồn gốc từ các khu Chinatown (khu phố Tàu) tồi tàn, chật chội, phục vụ cho các hoạt động kinh doanh nhỏ là chủ yếu. Nó cũng có cấu trúc truyền thông tương đối phù hợp vối khí hậu Nam Đảo (nóng ẩm, mưa nhiều) và lô’i sông truyền thông với các mái ngói rộng của các lớp nhà, được phân cách bởi các khoảng sân tròi chạy từ mặt phố vào sâu bên trong. Điều này nói lên sự tương đốỉ đồng nhất của cư dân lúa nước ở vùng Đông Nam Á vối đặc trưng khí hậu, nhân văn. Quy hoạch toàn đảo được thông qua năm 1958 đã loại bỏ hoàn toàn phương hướng phát triển đô thị từ trung tâm toả ra xung quanh mà ngược lại chấp nhận việc xây dựng các giai đoạn đầu các khu ở mới ngoại ô, hầu hết gồm các khu nhà cao tầng dày đặc, giá thành thấp vối tiện nghi tối thiểu nhằm giải tỏa mật độ của trung tâm. Điều này cũng phù hợp với những thồi kỳ đầu trong phát triển đô thị nhằm tàng nhanh dân số. Nhà ở lấy số lượng làm trọng tâm. Các khu ở mối thời kỳ này đã tạo cho Singapore một không gian đô thị mối trên cơ sở sự kết hợp giữa kiểu thành phố vườn thịnh hành ỏ Anh vối những khái niệm kiến trúc của Le Corbusier (các khái niệm này nhấn mạnh đến việc xây dựng các khôi nhà cao ốc “thành phố trong thành phố1’ xen kẽ với những công trình dịch vụ công cộng đầy thuận tiện giữa cây xanh và vườn). Một sự gặp gỡ ngẫu nhiên của lịch sử kiến trúc để Singapore có được các khu ỏ về mặt tổng thể hoàn toàn phù hợp với khí hậu nhiệt đới. Tuy nhiên chất lượng của các căn hộ xây dựng thời kỳ này
không thỏa mãn về thông gió, chiếu sáng tự nhiên cũng như quan
môi trường bỏi sự hạn chế về diện tích, ít phòng, công trình ụ nhỏ, thiếu thiên nhiên.
Đi đôi vối việc kiến tạo các khu đô thị mổi ở vùng yến đô, Singapore đã bằng mọi cách giảm bớt mức tập trung dân số ỏ k>v^ rung tâm, để giải tỏa sức ép về sự quá tải ở đây. Bằng cách phá bỏ nh.-ir^ Khu ổ chuột để thay thế bằng các không gian cây xanh, hồ nưổc, quảng trường tạo ra những lá phổi xanh nho nhỏ trong nội thành. Trong kb vvực trung tâm cũng xen kẽ các công trình cao tầng vói mật độ hạn chê có tinh toán đến môi trưòng và khí hậu lành mạnh ỏ đây cũng là một kình nghiệm quý trong thòi kỳ đầu phảt triển, có tính đến ngay sự giữ gìn môi trường trong sạch cho trung tâm. Đồng thòi các căn nhà phố truyền thông cũng được khôi phục lại để giữ lại các di sản kiến trúc của đô thị, không chế độ cao, các khoảng sân trong, tạo mặt hồ rộng để lấy gió mát cho thành phố… Các chung cư cao tầng khốỉ lón nằm lùi xa mặt đường cho ta hình ảnh của sự phát triển theo tinh thần cộng sinh, nhằm đáp ứng nhu cầu không ngừng tăng của cư dân ở đây.
Gần đây, Chính phủ Singapore đặt vấn đề chất lượng cuộc sông trong đô thị lên một trình độ mới. Tiêu chuẩn hàng đầu là môi trưòng trong sạch (du khách tổng kết đây là đất nước sạch nhất thê giói, tiện nghi đô thị cao). Những chỉ tiêu về môi trường, khí hậu… đã kích thích các kiến trúc sư tìm kiếm các giải pháp hữu hiệu cho tổng thể và các công trình xây dựng.
Các nhà tháp là những điểm nhấn mạnh của những khu nhà cao vừa phải (nhiều tầng) đặt trong các dải cây xanh đan xen lan tỏa. Diện tích các căn hộ tăng lên rất cao: 90, 120, 180m2 tạo điều kiện cho việc thiết kê các khu vệ sinh thoáng đãng; đưa thiên nhiên vào nhà thành một yếu tô’ chính đánh giá chất lượng căn hộ.
Ở Singapore bây giò có xu hưống chọn cạc khu nhà cao tầng đã được nhiệt đói hóa về kiến trúc đặt ở các khu trung tâm để tiết kiệm đất nhưng được cấy vào giữa cây xanh, hồ nưóc, các khoảng trống rộng khiến cho bộ mặt đô thị ỏ đây khác xa với Hồng Kông.
♦ cấu trúc nhà chung cư cao tầng ở Singapore
Trong khoảng 30 năm qua Singapore đã xây dựng được khoảng 70 vạn căn hộ nhà ở, hiện tại toàn quốc có khoảng 87% dân số được ỏ trong các ngôi nhà này.
Đây là một kỳ tích mà rất ít nưốc trên thê giới thực hiện được. Đặc điểm kiến trúc của Singapore là:
• Tỷ lệ nhà cao tầng chiếm số lớn.
• Nhà thấp tầng dành cho chủ yếu tiêu chuẩn ở rất cao.
• Không gian khu nhà xanh đẹp và vệ sinh.
» Bổ ~ạc căn hộ bợp lý.
Singapore là một quốc gia đô thị đất đai khan hiếm, theo tính toán sơ bộ mỗi ngưòi dân bình quân chỉ có khoảng 213m2 , tỷ lệ nhà cao tầng chiếm khoảng trên 50%. Những ngôi nhà chính có số tầng cao khác nhau nhưng việc bô’ trí mặt ngoài ngôi nhà và tổng thể quy hoạch có nghiên cứu rất quy củ và trật tự. Giữa các ngôi nhà cao tầng là các vườn cây xanh, sân chơi cho thiếu nhi. Mật độ xây dựng rất cao nhưng khi vào khu nhà lại cảm thấy dễ chịu. Sống trong những ngôi nhà tầm nhìn thoáng rộng, môi trường xanh mát đẹp đẽ, do thông gió tốt nên mùa hè rất mát. Khu nhà có bãi đỗ xe rộng, nhân viên phục vụ chu đáo nên người ở thấy dễ chịu, thoải mái, thuận tiện. Tầng trệt ngôi nhà cao tầng thường là không gian để trông trong đó chỉ bô’ trí các thang máy; giữa các cầu thang là những khoảng đất trông bằng cỏ xanh đẹp, sạch làm cho người ở trong phạm vi tầm nhìn không cảm thấy là nhà cao tầng bó hẹp không gian, gây cảm giác chật chội mà như đang ở trong một vươn hoa rộng lón vô tận. Tại đây ngưòi ta có thể ngồi hóng mát, nghỉ thư giãn hay tiến hành các hoạt động giao tiếp thân mật. Trong thảm cỏ rộng rãi này, có xây dựng một số cỏng trình kiến trúc nhỏ xinh để làm điểm chơi cho thiếu nhi hoặc chỗ nghỉ ngơi cho người già. Trong môi trường cảnh quan như thế, không có ô nhiễm, không có tiếng động ồn ào, chỉ có trời cao, mây xanh và gió mát, sự thoáng đãng cùng đất sạch cỏ xanh, không khí trong lành khiến cho con người thoải mái dễ chịu.
Mọi ngôi nhà có điện nước (nóng lạnh) được cung cấp thường xuyên suốt ngày đêm. Mỗi hộ đều có gara ô tô riêng, có người làm công tác phục vụ quản lý công cộng và riêng biệt. Những gara ôtô ở ngoài nhà được xây dựng bằng gạch lỗ hoa, kiến trúc mỹ quan và được liên kết với cây xanh ở bên ngoài thành một dải cây xanh hài hòa đẹp mắt. Các chất thải sinh hoạt, các rác rưởi được chứa trong các túi nhựa để xứ lý theo từng loại khi thu dọn.
Bố cục căn hộ trong các căn hộ cao tầng của Singapore rất hợp lý: mỗi căn hộ thường được bô’ trí ba bốn phòng ở và toàn nhà có hai không gian sử dụng chung (sảnh chung) vổi diện tích 120 – 140m2. Các phòng ốc kích thước như sau:
• Sinh hoạt chung 30m2.
• Phòng bếp 10m2.
• Phòng ăn 10m*.
• Một phòng ngủ chính 20 – 25m2.
• Một, hai phòng ngủ phụ 18 – 20m2.
• Có thể có thêm một phòng cho trẻ nhỏ 12 – 15m2.
Tương ứng vói bô’ cục căn hộ vói các phòng như trên còn thiết kê các phòng vệ sinh cho các phòng ngủ chính, phụ, phòng ngủ trẻ. Diện tích mỗi phòng vệ sinh khoảng trên chíói 10m2. Các phòng đều dùng ánh sáng tự nhiên, sáng sủa thông thoáng. Mỗi phòng ngủ đều có một nhà kho nho nhỏ (hoặc tủ tường) với diện tích 1-2 m2. Nói chung bô’ cục kiến trúc các căn hộ khá hợp lý, sử dụng thuận tiện và điều kiện sinh hoạt rất tốt. kiến trúc nhà ở Singapore xứng đáng để các nhà nghiên cứu kiến trúc và quản lý quy hoạch thành phố ở Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng khảo sát, nghiên cứu để học tập thực nghiệm trong điều kiện hiện đại hóa và công nghiệp hóa đất nước.