Kiến trúc sư, chức năng nhiệm vụ và lĩnh vực hoạt động

Một công trình kiến trúc để trớ thành một tác phẩm nghệ thuật hoàn chỉnh, một tác phẩm kiến trúc đích thực chỉ khi công trình dã đưa vào khai thác sử dụng và đáp ứng tốt các chức năng của nó. Quá trình sáng tạo và xây dựng này đòi hỏi sự đóng góp của nhiều nhà chuyên môn, nhưng khâu sáng tạo ban đầu thường là do kiến trúc sư thực hiện. Kiến trúc sư trước hết là cha đẻ, tác giả thiết kế – sáng tạo công trình, là người xây dựng ý tưởng tổ chức không gian, hình khối, tạo lập hình tượng kiến trúc đáp ứng mọi yêu cầu công năng kỹ thuật và nghệ thuật của công trình xây dựng, rồi thể hiện ý tưởng đó thành các bản vẽ xây dựng (thiết kế kiến trúc – kết cấu) để các kỹ sư liên naành khác có thể phối hợp hành động, các công nhân có căn cứ mà thực hiện trên công trường. Nôm na, kiến trúc sư

là người vẽ kiểu nhà, là tác giả sáng tạo chính. Các kỹ sư xây dựng (phụ trách phần kỹ thuật kêt cấu và thực hiện xây dựng), kỹ sư các lĩnh vực chuyên mòn khác có liên quan đến kiên trúc chủ yếu làm nhiệm vụ phôi hợp hay đồng tác giả. Ngày xưa, các thợ cả, các rông trình sư làm luôn nhiệm vụ của kiến trúc sư và kỹ sư, khi chưa có sự phân công chuyên môn rành mạch và khi nền khoa học kỹ thuật – xây dựng chưa phát triển quá sâu, quá rộng. Người vẽ kiểu nhà mà thiếu sáng tạo tìm tòi cái mới cũng chỉ là họa viên giỏi, là cán bộ kỹ thuật chưa phải là kiến trúc sư. Muốn trở thành kiến trúc sư tốt trong xã hội hiện nay, người sáng tạo – tác giả của tác phầm kiến trúc cần có những hiểu biết khoa học – kỹ thuật ở một mức độ cần thiết đê có khả năng phối hợp hành động với các nhà chuyên môn khác, có bản lĩnh tay nghề và đạo đức tàm hồn đê’ có thể kham phá sáng tạo nghệ thuật, làm chủ ngôn ngữ riêng của nghề mình (là cách thể hiện kiến trúc bằng các hình vẽ) giúp người khác dể dàng nắm bắt ý tưởng tổ chức không gian – hình khối kiến trúc của mình thông qua các hình vẽ thiết kế (đổ án kiến trúc).
Nói cách khác nếu kiến trúc là sự tổng hợp của khoa học- kỹ thuật và nghệ thuật thì người thiết kế kiến trúc (kiến trúc sư) phải đú phám chất vừa cua người kỹ sư (tính khoa học, chính xác, thái độ thực nghiệm) dồng thời của người nghệ sĩ (sức tưởng tượng, khả năng liên tương, tâm hồn lãng mạn đa cảm, thị hiếu thẩm mỹ tốt gần gũi với dân tộc, khả năng tổng hợp khái quat và khát vọng sáng tạo) vừa có khả năng tổ chức, phối hợp hành động cho một tập thể chuyên gia (vai trò nhạc trướng).
Voi yêu cầu cao về khá nãng và tri thức như thế nên trên thực tế kiến trúc sư ngoài đời có khả năng tham gia vào nhiều lĩnh vực hoạt động khác cũng rất hiệu quá vì nói cho cùng kiến trúc vốn là tổ chức cuộc sõng, bố cục không gian, tổ chức môi trường sông cho xã hội và từng con người. Hiện nay hình ảnh kiến trúc sư có thể xuất hiện ớ ba dạng chính trong xã hội.
1. Kiến trúc sư sán ÍỊ tạo: dó là các kiến trúc sư mà sáng tác là lĩnh vực hoạt động chú yêu. Các kiến trúc sư này có thế hành nghề tự do hoặc trong các tổ chức tư vấn thiết kê nhà nước, liên doanh hay tư nhân. Họ tự lập các đồ án kiến trúc mới hay cải tạo, trang hoàng nội – ngoại thất với tư cách cá nhân – tác giả hay hoạt động trong một nhóm các nhà chuyên môn với tư cách dồng tác giá hay chủ nhiệm đồ án – tác giá công trình. Cũng có thể họ tham gia đào tạo kiến trúc sư (chuyên trách) hay vừa làm sản xuất vừa làm đào tạo, cũng có the là nhà nghiên cứu khoa học, nghệ thuật.
2. Kiến trúc sir với tư cácli là nhà quàn lý. họ trờ thành chuyên gia, chuyên viên trong các cơ quan Bị) chuyên ngành xáv dựng, các cơ quan quản lý nhà cửa và dô thị. cơ quan kế hoạch và đầu tư, cơ quan tư vấn pháp luật và xây dựng chính sách của Nhà nước hay của nganh, ớ Trung ương hay địa phương.
3. Kiến trúc sư với tư cách nhủ hoạt ciộttịi kinh tể- MĨ hội: như chú nhà thầu, người môi giới, người cô’ vân hay giám sát, nhà kinh doanh bất dộng sán, chuyên gia marketing, nhà xã hội học – kiến trúc sư hay dô thị gia, nhà hoạt động xã hội và chính trị v.v…