Khái niệm và phân loại kiến trúc nhà ở (P1)

Nhà ở là loại hình kiến trúc xuất hiện sớm nhất. Đó là những không gian kiến trúc phục vụ cho đòi sống sinh hoạt gia đình và con người. Trước tiên, nhà ở đơn thuần chỉ là một nơi trú thân đơn giản nhằm bảo vệ con người chông lại những bất lợi của điều kiện thiên nhiên hoang dã như: nắng, mưa, tuyết, gió, lũ, bão, thú rừng… đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho con người và gia đình của họ những điều kiện để nghỉ ngơi tái phục sức lao động, sinh con đẻ cái để bảo vệ nòi giông, sau cùng còn có thể làm kinh tê để sinh tồn và phát triển.

Trong xã hội hiện đại, nhà ở còn là những trung tâm tiêu thụ, nơi hưởng thụ những thành tựu của khoa học kỹ thuật’hiện đại do xã hội cung cấp với đầy đủ những tiện nghi của văn minh đô thị. Nhà ở từ một đơn vị “kinh tế – hưởng thụ” vẫn còn đang tiến hóa dần để đến xã hội txíơng lai trở thành một đơn vị “tô ấm – sáng tạo’ của con người trong xã hội công nghệ thông tin. sinh học hiện đại. Nhà ở – tổ ấm gia đĩnh ngàv nay. thực sự là một phúc lợi lớn của con người do xã hội văn minh đem lại. Tại nhà ở. con người cần có những phòng ốc, những không gian để thởa mãn mọi nhu cầu ngày càng cao của con người về thể chất, tinh thần và trí tuệ; tiến tới nhà ở sẽ có cả những thư viện gia đình, xưởng sáng tác hay nghiên cứu và những tiện nghi phục vụ chất lượng sông cao cấp.

Nhà ở vậy là một nhu cầu hạnh phúc đời sông chính đáng, quan trọng của tất cả mọi con người trên hành tinh này. Một xã hội tiến bộ là một xã hội phải biết chăm lo và tạo điều kiện để con người và gia đình mưu cầu được một chỗ ở ổn định để thởa mãn nguyện vọng chính đáng “an cư lạc nghiệp” này. Kiên trúc nhà ở từ lâu đã là mối quan tâm lốn của các kiến trúc sư nhiều thê hệ. Những kiến trúc sư bậc thầy của thê giới không ai là không quan tâm và có những kiến nghị đóng góp cho sự phát triển của kiên trúc nhà ở. Mới nhìn vào. kiến trúc nhà ở tưởng chừng như đơn giản nhưng thực ra chúng lại hết sức phức tạp bởi vì nó có môi liên quan rất mật thiết đến sở thích, lôi sông của từng con người và từng gia đình. Trong xã hội có bao nhiêu con người là có bấy nhiêu tính cách, bao nhiêu gia đình thì có ngần ấy nguyện vọng, sở thích vê hình mẫu tổ ấm của gia đình.

Khái niệm và phân loại kiến trúc nhà ở (P1) 1

Nhà nông thôn xưa

Nhà ở nông thôn

Đây là loại hình nhà ở gia đình dành riêng cho những người lao động nông nghiệp, nó thường phải gắn liền vối đồng ruộng – nơi sản xuất chủ yếu của gia đình người nông dân.

Mỗi gia đình nông dân Việt Nam thường vẫn tổ chức cuộc sống trên một lô đất riêng có diện tích khoảng một sào (360m2), trong đó có những ngôi nhà bình dị vối giếng, ao, sân vườn có rào giậu bao quanh. Nhà ở nông thôn ngày xưa là một đơn vị vừa ở, vừa làm kinh tế trên quy mô gia đình (đơn vị cân bằng sinh thái). Nguyên liệu xây dựng là từ các vật liệu đơn sơ, nhẹ, dễ kiếm của địa phương, lấy từ đất đá và thảo mộc như gỗ, tre, rơm rạ, đất, đá ong, đá hộc… Kỹ thuật xây dựng cũng rất đơn giản mà từng người nông dân có thể tham gia trực tiếp xây dựng nhà ở của mình. Từ cách sắp xếp không gian ở chính phụ, tổ chức sân vườn, cổng, ngõ, ao cá, bố trí chuồng gia súc, gia cầm đến kinh nghiệm khai thác, bảo vệ chúng đều nói lên một mẫu hình cuộc sống cần cù, năng động có sự hài hòa cao độ giữa con ngưồi vói thiên nhiên: nhiều dạng tô chức không gian kiến trúc khá độc đáo, thích nghi với cuộc sông tranh thủ thời gian, hưống ra bên ngoài là chính gồm không gian khép kín (các buồng phòng), không gian nửa kín (hiên, thềm, giàn cây…), không gian hở (sân, ngõ, cầu ao, giếng nước…).

Trong cách phân bố các không gian ở của nhà nông thôn thì ngôi nhà ở chính chiếm vị trí quan trọng nhất, ở chỗ cao nhất của khu đất, được sử dụng làm nơi thò cúng và sinh hoạt chính. Cái sân phơi trước nhà chính đã nói lên đặc điểm riêng độc đáo của nhà ở dân gian Việt Nam và mang tác dụng rõ rệt: nơi tiến hành sản xuất, chỗ phơi phóng, không gian tạo thoáng mát vệ sinh cho ngôi nhà chính. Ao cá thường ở chỗ thấp nhất, phía đầu gió, trũốc nhà. Các công trình phụ như bếp, nơi vệ sinh, nơi tiến hành nghể phụ… thì được tổ hợp quanh công trình chính, ôm lấy cái sân phơi rộng theo nguyên tắc coi sân là trung tâm của bố cục không gian sinh hoạt gia đình. Các công trình chính, phụ đều cố gắng ẩn mình trong vòm cây xanh của cây lấy gỗ và cây ăn quả trong vườn nhà với mục đích vừa để che chở bảo vệ ngôi nhà chính chông đỡ gió bão, lũ quét vừa cải tạo điều kiện vi khí hậu, tận hưởng không khí trong lành

Tuy vậy ngôi nhà ở nông thôn truyền thông Việt Nam còn mang đậm một sô’ hạn chê về chất lượng công năng, kỹ thuật xây dựng và điều kiện vệ sinh môi trường. Muôn có một nền kiến trúc nông thôn mới thì chúng ta cần phải phấn đấu để có những mẫu nhà mới, phù hợp với nêp sông của thời đại mới, vật liệu kỹ thuật mổi, mô hình vàn hóa mới.